డెబ్బై ఏళ్ల క్రిందట నేను విన్న జానపదాలు -1

                   

          చిన్నప్పుడు శ్రీకాకుళంలోని  మా అమ్మమ్మగారింట్లో మా అమ్మ ఒక చిన్న పని కుర్రవాడిని - చిన్నపిల్లల్ని ఆడించడానికి, తిప్పడానికి ఉయ్యాలలో వేసి ఊపడానికి - పెట్టుకుంది.  ఆ కుర్రాడు పల్లె పదాలు పాడుకుంటూ  సరదాగా ఉండేవాడు.కర్ర చక్క మీదో, కుర్చీమీదో దరువేస్తూ పాడేవాడు.

నేనూ చిన్నదాన్నే. అవి నాకప్పుడు తమాషాగా ఉండేవి. ఆ పదాలు వింటూ ఉంటే నాకూ వచ్చేసేయి.  ఒకే పదాన్ని రకరకాల రాగాలతో రెండు మూడు సార్లు పాడాలి.

           అవి ఇప్పటివరకూ మళ్ళీ ఎక్కడా వినలేదు. కూసింత ఆలకిద్దామా !

---------------------------------------------------------------------------------

          1. చిన చిన చిట్లయ్యా

               చెట్టుకింద మెట్లయ్యా

           2. ఒకర్తే కూతురాని మొగలిరేకు కొని పెడితే,

               ఒకర్తే కూతురాని మొగలిరేకు కొని పెడితే,

              మొగలిరేకు నాకొద్దు మొగుడే కావాలో

               రంచనదే వర్ధనలా

               అప్పుకొని రండో బైస్కోప్ లో తిర్సనల (తిరునాళ్ళు అన్నమాట)

               రంచనదే వర్ధనలా

           3. ఒకడే కొడుకాని బెల్లం కొనిపెడితే,

               ఒకడే కొడుకాని బెల్లం కొనిపెడితే,

               బెల్లం నాకొద్దు పెల్లామే కావాలో

               రంచనదే వర్ధనల

               అప్పుకొని రండో

               బైస్కొప్ లో తిర్సనల

               రంచనదే వర్ధనల

           4. కోరుండ పట్టుకోని కోచిబండికి నే పోతే

               కోరుండ జారిపొయి కోచిబండి పారిపోయి

               అద్దాల బండికి నేనందను గావాలె

               రంచనదే వర్ధనల

               అప్పుకొని రండో బైస్కోప్ తిర్సనల రంచనదే వర్ధనల

           5. జంతిక పట్టుకోని జత్కాబండి కి నే పోతే

               జంతిక పట్టుకోని జత్కాబండి కి నే పోతే

               జంతిక జారిపోయి జత్కాబండి పారిపోయి

               అద్దాల బండికి నేనందను గావాలె

               రంచనదే వర్ధనల

               అప్పుకొని రండో బైస్కోప్ తిర్సనల రంచనదే వర్ధనల

          6.   ఉల్లిపాయ పకోడీలు ఉడుకుచున్నవీ

                కల్లుముంత మాయమ్మ మరువజాలనే

                నిను నే మరువజాలనే    // కల్లుముంత - - -  //

         7.    వూం . . . సమర్తాడ్నెగమ్మ సాప్మీద కూకుంటే  . . . . .

                 సీ ... అపరా సిగ్గునేద సిన్న బేడెట్టి గిన్నె కొన్నాను,

                 గిన్నెలో వొన్నం యేసి నెలకి రూపాయ . . .

                 ఏటవతలున్నాయి గిలిగిచ్చకాయలో

                 జామపళ్ళమ్మరాదో నెగమ్మ జాంపళ్ళమ్మరాదో . . . . .

                 జాంపళ్ళమ్మి ఏడ్నెల్లయింది తిరుగు జాబు లేదోయ్ నెగమ్మ

                 తిరుగు జాబు లేదోయ్.

---------------------------------------------------------------------------------

       ఆ రోజుల్లో బాల్య వివాహాలుండేవి.

      " పిల్ల పెద్దదయింది ఇంకా మీకు జాబులేదు సిగ్గులేదా -

       నీకు పనికోసమని  సిన్న బేడెట్టి (అర్థణా - బేడలాగే ఉండేది) గిన్నె కొన్నాను,

       ఆ గిన్నెలో అన్నం పెట్టి నెలకి రూపాయి  జీతం మీద గిలిగిచ్చకాయ చెట్టు కింద జాంపళ్ళమ్మడానికి

        పని కుదిర్చేను ... వెళ్ళేవు ..

        కాని  నీ దగ్గరనుంచి  కబురులేదు.

        పిల్ల సమర్తాడి ఏడ్నె ల్లయింది.

        నీకు పని లేకపోతే పిల్లనెలా తెస్తావ" ని

        వచ్చిన కొడుకుని తల్లి మందలించడం.

ఈ జానపద గీతంలోని అంతరార్ధం ...

ఇక ఇందులోని కొన్ని పదాల అర్ధాలు :

రంచనదే వర్థనలా = రామచంద్రా ... నేను వర్థిల్లాలి
అప్పుకొని రండో =  కలిసి రండో

బైస్కోప్ = తిరనాళ్ళలో బై స్కోప్ అని చూపించే వారు

కోరుండ = కొబ్బరి ఉండ

అద్దాల బండి = రైలు బండి

సిగ్గునేదా = సిగ్గు లేదా

బేడ = ఆ రోజుల్లో అర్ధణా అంటే 3 పైసలు, అణా అంటే 6 పైసలు,

             బేడ అంటే 2 అణాలు లేక 12 పైసలు, పావలా అంటే 2 బేడలు లేక 24 పైసలు ...

              రౌండ్ ఫిగర్ లో 25 పైసలు ... ఇలా వుండేది లెక్క ...

చిన్న బేడ (సిన్న బేడ) =  అర్ధణా

వొన్నం = అన్నం

నెగమ్మ = లేవమ్మా

---------------------------------------------------------------------------------

మీ అభిప్రాయాలు కామెంట్ల రూపంలో తెలియజేస్తారు కదూ !?
---------------------------------------------------------------------------------

                           

                    Debbai aeLla kriMdaTa naenu vinna jaanapadaalu -1

 chinnappuDu SreekaakuLaMlOni maa 

ammammagaariMTlO maa amma oka chinna pani kurravaaDini - chinnapillalni aaDiMchaDaaniki, tippaDaaniki uyyaalalO vaesi oopaDaaniki - peTTukuMdi.  aa kurraaDu palle padaalu paaDukuMToo  saradaagaa uMDaevaaDu.karra chakka meedO, kurcheemeedO daruvaestoo paaDaevaaDu.

naenoo chinnadaannae. avi naakappuDu tamaashaagaa uMDaevi. aa padaalu viMToo uMTae naakoo vachchaesaeyi.  okae padaanni rakarakaala raagaalatO reMDu mooDu saarlu paaDaali.

           avi ippaTivarakoo maLLee ekkaDaa vinalaedu. koosiMta aalakiddaamaa !

---------------------------------------------------------------------------------

          

           1. china china chiTlayyaa

                 cheTTukiMda meTlayyaa

           2. okartae kooturaani mogaliraeku koni peDitae,

              okartae kooturaani mogaliraeku koni peDitae,

              mogaliraeku naakoddu moguDae kaavaalO

              raMchanadae vardhanalaa

               appukoni raMDO baiskOp^ lO tirsanala (tirunaaLLu 

               annamaaTa)

               raMchanadae vardhanalaa

           3. okaDae koDukaani bellaM konipeDitae,

               okaDae koDukaani bellaM konipeDitae,

               bellaM naakoddu pellaamae kaavaalO

               raMchanadae vardhanala

               appukoni raMDO

               baiskop^ lO tirsanala

               raMchanadae vardhanala

           4. kOruMDa paTTukOni kOchibaMDiki nae pOtae

               kOruMDa jaaripoyi kOchibaMDi paaripOyi

               addaala baMDiki naenaMdanu gaavaale

               raMchanadae vardhanala

               appukoni raMDO baiskOp^ tirsanala raMchanadae 

               vardhanala

           5. jaMtika paTTukOni jatkaabaMDi ki nae pOtae

               jaMtika paTTukOni jatkaabaMDi ki nae pOtae

               jaMtika jaaripOyi jatkaabaMDi paaripOyi

               addaala baMDiki naenaMdanu gaavaale

               raMchanadae vardhanala

               appukoni raMDO baiskOp^ tirsanala raMchanadae 

               vardhanala

          6.   ullipaaya pakODeelu uDukuchunnavee

                kallumuMta maayamma maruvajaalanae

                ninu nae maruvajaalanae    // kallumuMta - - -  //

         7.    vooM . . . samartaaDnegamma saapmeeda 

                kookuMTae  . . . . .

                 see ... aparaa siggunaeda sinna baeDeTTi ginne 

                 konnaanu,

                 ginnelO vonnaM yaesi nelaki roopaaya . . .

                 aeTavatalunnaayi giligichchakaayalO

                 jaamapaLLammaraadO negamma 

                 jaaMpaLLammaraadO . . . . .

                 jaaMpaLLammi aeDnellayiMdi tirugu jaabu 

                 laedOy^ negamma

                 tirugu jaabu laedOy^.

-------------------------------------------------------------------

       aa rOjullO baalya vivaahaaluMDaevi.

      "pilla peddadayiMdi iMkaa meeku jaabulaedu siggulaedaa -

       neeku panikOsamani  sinna baeDeTTi (arthaNaa - baeDalaagae uMDaedi) ginne konnaanu,

       aa ginnelO annaM peTTi nelaki roopaayi  jeetaM meeda giligichchakaaya cheTTu kiMda jaaMpaLLammaDaaniki

        pani kudirchaenu ... veLLaevu ..

        kaani  nee daggaranuMchi  kaburulaedu.

        pilla samartaaDi aeDne llayiMdi.

        neeku pani laekapOtae pillanelaa testaava" ni

        vachchina koDukuni talli maMdaliMchaDaM.

ee jaanapada geetaMlOni aMtaraardhaM ...

ika iMdulOni konni padaala ardhaalu :

raMchanadae varthanalaa = raamachaMdraa ... naenu varthillaali

appukoni raMDO = kalisi raMDO

baiskOp^ = tiranaaLLalO bai skOp^ ani choopiMchae vaaru

kOruMDa = kobbari uMDa

addaala baMDi = railu baMDi

siggunaedaa = siggu laedaa

baeDa = aa rOjullO ardhaNaa aMTae 3 paisalu, aNaa aMTae                  6 paisalu,

               baeDa aMTae 2 aNaalu laeka 12 paisalu, paavalaa 
              aMTae 2 baeDalu laeka 24 paisalu ...

              rauMD^ phigar^ lO 25 paisalu ... ilaa vuMDaedi lekka ...

chinna baeDa (sinna baeDa) =  ardhaNaa

vonnaM = annaM

negamma = laevammaa

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------